O postępowaniu zabezpieczającym mówi się w sytuacji, gdy chce się chronić prawa stron i uczestników postępowania cywilnego. To opcja samodzielna i tymczasowa, ponieważ jest wydawana do czasu wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie lub do czasu zmiany okoliczności, na podstawie jakich została podjęta decyzja o udzieleniu zabezpieczenia. To jeden ze sposobów na to, by zaspokoić wierzyciela, który dochodzi swoich roszczeń w postępowaniu rozpoznawczym. Udzielenie zabezpieczenia jest wykorzystywane w momentach, gdy nawet korzystny wyrok w sprawie nie będzie gwarantować jego wykonania.
Postępowanie zabezpieczające – co to?
Postępowanie zabezpieczające dotyczy dwóch podmiotów. Jest to uprawniony i obowiązany. Natomiast o przedmiocie udzielenia zabezpieczenia mówi się w kategoriach rozszerzenia, choć dopuszcza się także zabezpieczenie prawa. Jak widać, jest to opcja, którą można zastosować w każdej sprawie, w której stosuje się kodeks postępowania cywilnego.
Każda strona lub uczestnik postępowania może żądać udzielenia zabezpieczenia, o ile uprawdopodobni roszczenie oraz swój interes prawny w związku z postępowaniem. W tym drugim przypadku mówi się o sytuacji, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi czy utrudni wykonanie wyroku lub utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Warto pamiętać o tym, że sąd zabezpieczania udziela na wniosek, chyba że postępowanie może być wszczęte z urzędu.
Wyróżnia się różne rodzaje zabezpieczenia:
- Polega na utrzymaniu istniejącego stanu rzeczy przez czas określony w postanowieniu. Tym samy nie zmierza do zaspokojenia roszczenia;
- Jest nową sytuacją prowizoryczną do rozstrzygnięcia sprawy. Może zmierzać do zaspokojenia roszczenia;
- Zabezpieczenie roszczeń pieniężnych;
- Zabezpieczenie roszczeń niepieniężnych.
Kiedy składa się wniosek o udzielenie zabezpieczenia?
Samo postępowanie jest incydentalne, a jego zasady określają przepisy Kodeksu Postępowania Cywilnego. Udzielenie zabezpieczenia może nastąpić przed wszczęciem postępowania lub też w jego toku, a jego podstawą jest samo uprawdopodobnienie istnienia roszczenia, ale nie ma konieczności przedstawienie niepodważalnych dowodów. Celem postępowania zabezpieczającego jest więc zapewnienie wykonania orzeczenia sądowego w postępowaniu egzekucyjnym oraz ułatwienie tego procesu oraz tymczasowe zaspokojenie roszczeń uprawnionego, co bywa stosowane na przykład w sprawach o alimenty.
Czego można się spodziewać w odmowie udzielenia zabezpieczenia?
Sąd, udzielając zabezpieczenia, wyznacza termin, w którym pismo wszczynające postępowanie powinno być wniesione pod rygorem upadku zabezpieczenia. Taka procedura obowiązuje w przypadku złożenia wniosku przed wszczęciem postępowania. Termin na wniesienie pisma nie może przekraczać dwóch tygodni. W przypadku, gdy dojdzie do prawomocnego zwrotu albo odrzucenia pozwu lub wniosku, oddalenia powództwa lub wniosku albo umorzenia postępowania zabezpieczenie upada.
Z podobnych powodów stosowana jest przez przedsiębiorstwa restrukturyzacja. Wpływa ona przede wszystkim na sposób funkcjonowania dłużnika. Jeśli są obawy, że nie będzie on postępować rzetelnie warto ustanowić zabezpieczenie. Postępowanie zabezpieczające w restrukturyzacji ma przede wszystkim doprowadzić do realizacji celu, a tym samym zabezpieczenia interesów wszystkich stron. Ułatwia prawidłowy bieg sprawy oraz egzekucję prawomocnego wyroku. Czasem stosowane są więc zabezpieczenia właściwe dla procedury karnej takie jak tymczasowe aresztowanie, zakaz opuszczania kraju, zabezpieczenie finansowe czy poręczenie osoby bądź instytucji godnej zaufania. Dzięki KPR restrukturyzacja na różnych etapach przebiega sprawnie i bez problemów.
